Wat zegt het onderzoek van de omroepen over mobiel bereik eigenlijk?

De NOS en de regionale omroepen brachten maandag nieuws over de dekking van mobiele telefonie. Daar is het op sommige plekken in Nederland schrikbarend mee gesteld. Zo schrikbarend zelfs, dat je in sommige dorpen niet schijnt te kunnen bellen en sms’en. Reden voor de Hartstichting om de providers nog maar eens op het hart te drukken om vooral iets te doen aan het gebrek aan bereik. Want wel of niet 112 kunnen bellen, maakt het verschil tussen leven en dood.

Het Drentse kamerlid Agnes Mulder stelde er zelfs kamervragen over.

Maar met deze cijfers is iets vreemds aan de hand. Hoe het met mobiel bereik in Nederland gesteld is, is namelijk redelijk simpel te achterhalen. De drie providers die zendmasten in Nederland hebben, Vodafone, KPN en T-Mobile, hebben alledrie op hun website een kaart met daarop de dekkingsgraad. Via deze netwerken bellen klanten van de drie genoemde providers maar ook van prijsvechters als HollandsNieuwe, Ben en Simyo.

Weinig witte vlekken

Wie die drie kaarten over elkaar legt, zoals bellen.com met het bereik van 4G gedaan heeft, ziet dat er in Nederland weinig witte vlekken zijn. Tenzij je je Facebook wilt checken op de oostpunt van Schiermonnikoog.

Zo hebben de NOS en de regionale omroepen het echter niet aangepakt. Zij maten de bereikbaarheid door een enquête te houden onder de lezers van de websites van de regionale omroepen. Ze vroegen naast woonplaats en provider ook om het bereik een cijfer te geven. En dat leverde ‘schokkende’ resultaten op. Kijk maar eens naar het kaartje dat Omrop Fryslân publiceerde op basis van de informatie van ruim 1100 respondenten:

schermafbeelding-2016-11-03-om-01-47-34
Bron: Omrop Fryslân

De rode telefoontjes zijn respondenten die het mobiele bereik in hun regio een onvoldoende gaven. 68 procent van de Friezen zei tegen de Omrop binnen en buiten het eigen huis niet of nauwelijks te kunnen bellen, sms’en of internetten.

De nood is het hoogst in Echtenerbrug, Sintjohannesga, Nij Altoenae en Rinsumageest. De respondenten daar geven het mobiele netwerk respectievelijk een 2.7, 2.6, 2.2 en 2.3.

Dat mag je met recht een mobiele woestenij noemen. Of zit het toch anders? Wie deze vier dorpen opzoekt op de dekkingskaarten, ziet namelijk dat het wel meevalt. Tenminste, als je belt via het netwerk van Vodafone of T-Mobile.

In Rinsumageest kan je bijvoorbeeld met Vodafone bijna overal in het dorp in ieder geval buiten gebruik maken van 4G. Op het netwerk van T-Mobile is het bereik van 4G buitenshuis goed en binnen redelijk.

De respondenten in Rinsumageest bellen echter allemaal via KPN. En KPN heeft een probleem in het dorp, zo is te zien op hun dekkingskaart voor bellen en sms’en:

schermafbeelding-2016-11-03-om-02-05-15
Bron: KPN

Door het dorp loopt een witte streep. En die witte streep zie je ook op de kaart van Omrop Fryslân:

schermafbeelding-2016-11-03-om-02-05-40
Bron: Omrop Fryslân

Precies langs de Van Aylvawei zitten de ontevreden respondenten. Van de vier rode telefoontjes geven de drie bovenste het mobiele bereik een 1, de onderste geeft een 5. Het oranje telefoontje links is een 6, daar zitten ze blijkbaar net wat dichter bij de zendmast.

Hetzelfde geldt voor Echtenerbrug. Bijna alle respondenten uit dit dorp die het mobiele netwerk een onvoldoende geven, zitten op het netwerk van KPN. En in Sintjohannesga? Ook voornamelijk KPN.

Alleen in Nij Altoenae zijn er meer mensen die klagen over Vodafone. Dat is niet heel vreemd, in de noordwesthoek van Friesland kan deze provider nog geen 4G aanbieden en zitten er gaten in het aanbod van 3G.

Verkeerde conclusies

Op basis van het onderzoek van de NOS en de regionale omroepen is het makkelijk om verkeerde conclusies te trekken. Dat komt vooral door de onderzoeksmethode. Wie ontevreden is over het mobiele bereik in zijn regio, heeft eerder de neiging de enquête in te vullen dan bij wie alles naar behoren functioneert. Er staan niet voor niets zoveel rode telefoontjes op de kaart. Bovendien is de respons van KPN-klanten uit Echtenerbrug bijzonder hoog, vergeleken met het inwoneraantal. In Rinsumageest centreren de respondenten zich rond de witte vlek van KPN. Wie daar alle bewoners ondervraagt over het bereik (of zelf met drie mobiele telefoons in het dorp gaat experimenteren) komt waarschijnlijk tot een veel hoger gemiddelde dan de nu gegeven 2.3. Kijk maar naar de 6 net buiten de witte vlek.

Het gaat dan ook niet om tientallen dorpen die nauwelijks bereik hebben. Waar het wel om gaat, is dat blijkbaar KPN een probleem heeft met de dekkingsgraad. En dat is zorgelijk, want KPN is de grootste provider van het land en heeft bijna de helft van de totale markt voor mobiele telefonie in handen. Van de respondenten in Friesland blijkt ook het merendeel met KPN te bellen, 36 procent, en daarbij zijn niet de prijsvechters opgeteld die ook van dit netwerk gebruik maken.

Wat is er aan de hand bij KPN? Voor mij is dat speculeren. Al biedt de NOS al wel enig houvast. De aanbieder lijkt te maken te hebben met de wet van de remmende voorsprong. De masten die er staan, zijn vaak laag en verouderd. Dat verklaart ongetwijfeld waarom de dekkingsgraad van KPN lager is dan die van Vodafone en T-Mobile die later instapten.

In hetzelfde NOS-artikel zegt Jacob Groote, bij KPN verantwoordelijk voor het mobiele netwerk, dat er sinds begin 2015 hard gewerkt wordt aan een inhaalslag maar dat dat lastig is door vergunningen en procedures. ,,Een mast van 48 meter bijna in je achtertuin is niet altijd plezierig”, erkent hij. ,,Maar als je bereik wilt hebben, hoort dat er op bepaalde plekken wel bij.”

Dat wordt bouwen in Echtenerbrug en Rinsumageest. Of KPN inruilen voor Vodafone of T-Mobile. Maar blijkbaar is dat voor veel mensen een stap te ver. Volgens het onderzoek van Omrop Fryslân stapte maar 32 procent van de ontevreden klanten over.